Wednesday, December 5, 2018

Moda Üzerine Yapılan Araştırmalar



Moda Üzerine Yapılan Araştırmalar

            Birçok çalışmalara konu olan moda kavramı hayatımızın her alanında karşımıza çıkmaktadır. Literatüre baktığımızda birçok sanatçı ve tasarımcının yanı sıra sosyolog, araştırmacı ve düşünürler de bu konu üzerine farklı farklı tanımlar yapmışlar. Moda tanımı üzerine yapılan çalışmalar belli bir zamandan sonra kurama dönüşerek modanın ne olduğu, günümüzde nasıl kullanıldığı, modayı var eden etkenlerin neler olduğu, evrimleşme ile moda arasındaki ilişkinin neler olduğuna dair sorulara cevap bulmaya çalışılmıştır.

 Moda Kavramı

            Moda kavramı, latince "modus" kelimesinden türeyerek ‘sınırlanamayan’ demektir. Yani çok geniş yelpazeye sahip olan moda kavramı hayatımızın birçok alanında kendini var etmektedir. Günlük hayatımızda çok duyduğumuz bu kavramla ilgili çeşitli tanımlar yapılmıştır;

            Simmel’in moda kuramına katkıları göz ardı edilemez nitelikte değerlidir. O bu konu üzerine yazan ilk düşünürlerden biridir. Simmel’e göre moda yelpazesi dar bir kavram olmayıp giyimi, sanatı hatta davranış biçimlerini de kapsamaktadır. Moda insanların sosyal statüsüne, maddi gelirine, yaşam tarzına ayna tutmaktadır. Bu düşünceyi daha da geliştiren Jacksona göre ise moda, kullanılan tüm eşyalarda (ihtiyaç olsun ya da olmasın) kendini göstermektedir.

            Bu tanımlara baktığımızda modanın sadece bir topluma değil hem de bireylere özel değişkenlik gösterdiği gerçeği ile yüzleşmiş oluyoruz. Moda hem de belli bir zaman diliminde ortaya çıkarak sabit kalmayıp daim değişkenlik gösteren bir kavramdır.

 Moda Kuramı

            Birçok düşünürün ortak fikri moda birey ve toplum arasında bir köprü olarak bireyin uyum sağlamasında önemli bir araçtır. Ve bunun yanı sıra moda kişinin diğerlerinden farkını ortaya koymasına ve o kişinin toplumda daha da dikkat çekmesine sebep olabilir. ’Sınıf moda’ları da böyle ortaya çıkmaktadırlar. Sınıf modası Simmel'e göre tabakaları birbirinden ayırmaktadır. Yüksek tabaka kendi moda anlayışını alt tabakanın devralmasından sonra kendini yeniler ve daha farklı moda akımını yaratır. Daha ayrıntılı analiz etmek gerekirse, üst tabakanın moda stilleri sahiplenmeye başladığı zaman, o moda aracılığıyla sunulan sınıfsal gösteri yok olmuş oluyor; işte bu zaman üst zümreler zaman kaybetmeden eski stillerinden vazgeçerek, kendilerini, yaşam standartlarını ortaya koyacak ve onları diğer alt tabakadan ayıracak başka bir modaya yönelirler. Ve bu döngü böyle devam eder.

 Moda bir ihtiyaç mı?

            Yapılan birçok araştırma sonucu modanın bir ihtiyaç olmadığı kanısına varılmıştır. Giyim ya da evimizdeki kullandığımız eşyalar bir ihtiyaç olabilir ama onların tarzları ve markaları bir ihtiyaç unsuru değildir. İnsanlar daima başkalarından farklı olmak isterler. Bu duygu onların giyiminden, kullandıkları eşyalara kadar her şeyde kendini göstermektedir. Etrafımızda, hatta kendimizde bile gerek duymadığımız halde aldığımız eşyalar vardır. Bunların hepsi tüketim toplumunun bir parçası haline geldiğimizin habercisidir. Baudrillard’ın da belirttiği gibi artık gerçek ihtiyaçlarla sahte ihtiyaçlar birbirine karışmış ve tüketmek insanlar için bir zorunluluğa dönüşmüştür.


No comments:

Post a Comment

İletişim Formu

Name

Email *

Message *


Get paid to share your links!