İnsanların Merhametli olması gariptir.

Bu yazımda sizlere neden merhamet duygusuna sahip olmamızın garip olduğunu anlatacağım. Bana katılmak zorunda değilsiniz ve belki de saçmalıyor olabilirim fakat okursanız ve tarafsızca düşünürseniz sevinirim. Merhameti ele aldığımızda üzerine genellikle fazla düşünmeyiz. Acıma duygusu, iyilik yapmak, merhametli davranmak alışılagelmiş şeylerdir elbette. Benim bu yazıda dikkat çekmek istediğim ise tam olarak budur. Ne kadar merhametliyiz? Merhametimiz bir çelişki midir? Merhametimiz egomuzun bir sonucu mudur? Bizi nasıl tatmin eder? 

İlk önce bir örnekle başlamak istiyorum; Ali adında bir adam olsun. Ali pazara gittiğinde yerde yatan yaralı bir hayvan görmüş olsun ve etrafındaki insanların aldırış etmediğini fark etmiş olsun. Merhametli olmasa sosyal olarak kabullenilmek için görmezden gelebilirdi fakat bu örnekteki Ali merhametli sıradan iyi bir insan olsun. Ali hayvanı yerden kaldırır ve veterinere götürerek tedavisini yaptırır. Bunu akşam ailesine anlatır ve onların takdirini alır. Aynı zamanda bunu hiç kimseye anlatmamış olduğunu kabul de edebiliriz ve buna rağmen benzer eylemleri devam ettirdiğini de düşünebiliriz. Her iki olasılıkta da benzer sonuca varıyoruz bu örnekte çünkü karakterimiz Ali iyi biri olsun. Tabloyu kafanızda canlandırabildiniz mi? İyi kalpli merhametli bir adam var ve insanlar onu takdir etse de etmese de merhametli davranmayı sürdürüyor. Merhametli olmasının nedenlerine girmek imkansıza yakındır lakin bu her kişi için değişken olabilir (ayrıntılı neden bulmaya çalışır isek). 

Yukarıdaki örneği baz alarak soruyorum size; Ali bilinçaltında gizli bir tatmin olma sebebi ile mi bu eylemlerini gerçekleştiriyor yoksa üzerine ayrıntılı olarak düşünerek mi eylemlerine karar vermektedir? Bunun cevabını da bilemeyeceğimiz açıktır elbet. Peki haklı olarak soruyorsunuz, buradaki gariplik nerededir? Buradaki gariplik tek bir koşulla ortaya çıkar, o da Ali'nin eylemleri üzerine felsefi olarak düşünmeye başlaması aracılığı iledir. Eğer Ali "ben neden merhametliyim?" sorusunu sorarsa işler karışacaktır. Çünkü insanların merhametli olması gerçekten gariptir. Neden mi? Çünkü insanlar tam anlamıyla merhametli olmaktan yoksundur ve şayet olsalardı bu onların sonunu getirirdi. Merhametten yoksun insanların çok yüksek başarılar elde ettiğine zaman zaman tanıklık ediyoruz ve öfkeleniyoruz. Bu da bize merhametin çıkar açısından her zaman bir anlam ifade etmeyeceğini gösteriyor. Eğer hayatta kalmak ve kişisel çıkarlarımız için yaşadığımızı varsayarsak bu merhamet eylemimiz oldukça "gariptir". Merhametimiz belki biyolojik belki ruhani bir evrimin sonucudur veya yaratıcı tarafından bize bahşedilmiş de olabilir ancak bu bizim çelişkili yapımızı değştirmez. Merhametli bir davranışın mantık çerçevesine oturtulması için ilk önce merhametsiz eylemlerimizi "justify" yani aklamaktan sıyrılmamız gerekir. Asıl sorun da buradadır. Çiçek verdiğiniz kız arkadaşınızın arkasından küfür ederseniz bu bir çelişkidir değil mi? En azından somut ve basit bir açıdan baktığımızda böyledir. Peki kız arkadaşınızın köpeğini okşadıktan sonra diyelim ki içinizden "hiç sevimli değil" diye geçirdiniz. Bu durumda çelişkili veya çıkarcı davranıyorsunuzdur. Merhametimiz de bununla aynıdır. Para verdiğiniz bir fakiri iş merkezinizin önünde dilenirken görünce öfkelenip çıkarın bunu dışarı dediğinizde veya biftek yerken bir yandan yaralı bir ineği tedavi ettiğinizde bu merhamet açısından ciddi problemlere neden olur değil mi? Daha basit bir örnek verecek olursak, diyelim ki ben elinizi sıktım fakat ardından yüzünüze tükürdüm. Bu hem bir çelişki hem de aptallıktır. Peki bunun merhametle ne alakası var? Çok basit, örneği biraz değiştirdiğimizde mesela sizin bana ihtiyacınız var ve ben ilk önce elinizi sıkarak size destek olurken ardından tükürerek size ihanet etmiş oldum. Merhametimi gaddarlık takip etti. Bu gariptir ve bize şunu da kanıtlar, hiçbir zaman bir insan tam olarak merhametli olamaz. Ya hep ya hiç değil anlatmak istediğim ancak merhametli olmak, veya merhametli tarafımızın baskın olmasını istiyor isek ilk önce çelişkili davranışlarımıza çeki düzen vermeliyiz. Eminim ki bir çok insanın merhameti ego tatmini ve çıkarlar doğrultusunda kalıplaşmış reklekslerden ibarettir. Merhametli değilsiniz. Olmak istiyorsanız bunun için çabalayın. Aki takdirde "garip" olacaksınız.

0 Comments:

Post a Comment

Free website traffic to your site!https://switchere.com/?r=rp4041uncvqm
Total Page views of this site shown below: